Gminy: Muszyna, Chełmiec i Krynica-Zdrój znalazły się w czołówce rankingu najbardziej aktywnych gmin w 2009 roku. W sobotę (13 listopada) w Miejskim Ośrodku Kultury w Nowym Sączu zaprezentowano „Ocenę aktywności gmin sądeckich za 2009 rok”.

Opracowanie pod takim tytułem – z inicjatywy Fundacji Sądeckiej – przygotował zespół młodych pracowników nowosądeckiej Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej pod kierunkiem dyrektora Instytutu Ekonomicznego prof. dr hab. Tadeusza Kudłacza. Galę, uświetnioną występem orkiestry Straży Granicznej, poprowadzili Dorota Polańska i Jerzy Bochyński z Fundacji Sądeckiej. Honorowe dyplomy włodarze najlepszych miast i gmin odbierali z satysfakcją.
– Wyniki rankingu, podparte naukowym autorytetem, utwierdzają nas w przekonaniu, że pracowaliśmy właściwie, że idziemy w dobrym kierunku – stwierdził burmistrz Krynicy Emil Bodziony.
To uzdrowisko ma ostatnio znakomitą passę w różnego typu rankingach. Przed miesiącem uznane została za 3. spośród 200 gmin w Małopolsce, a w klasyfikacji ogólnopolskiej (na 2497 samorządów) uplasowało się na wysokim 17 miejscu.

*****

Podobnie jak przed rokiem prace analityczne przy sporządzeniu „Oceny…” wykonał zespół dowodzony przez specjalistkę z zakresu finansów samorządowych dr Katarzynę Peter-Bombik w składzie: dr Piotr Lityński, mgr Natalia Jaśkiewicz, mgr Paweł Jurczak, mgr Monika Makowiecka i mgr Agnieszka Zwolenik.
Pod lupę wzięto kilkanaście wskaźników ekonomicznych 16 miast i gmin z powiatu nowosądeckiego oraz miasto Nowy Sącz. Niezbędnych informacji statystycznych użyczył prezes Regionalnej Izby Obrachunkowej w Krakowie Janusz Kot, a stały nadzór nad przebiegiem prac sprawował wicedyrektor Instytutu Ekonomicznego dr Marek Reichel.
Analizę umieszczono w kolportowanym podczas sobotniego spotkania wydawnictwie, opracowanym i ubogaconym o inne samorządowe treści przez red. Bernadetę Waszkielewicz z portalu informacyjnego sadeczanin.info.
Przy okazji przypomniano dokonania sądeckich samorządów w minionym dwudziestoleciu (wraz z unikalnym wykazem wszystkich radnych w latach 1990-2010). Wnioski z tej lektury są optymistyczne: reforma samorządowa należy do najbardziej udanych po 1990 r., czego nie można powiedzieć o przeobrażeniach np. w służbie zdrowia czy w dziedzinie prywatyzacji dawnych przedsiębiorstw państwowych.
Obecni w MOK burmistrzowie i wójtowie mówili zgodnym chórem: to samorząd, a nie upartyjniony siłą rzeczy parlament, stał się fundamentem społeczeństwa obywatelskiego, trwałą instytucją polskiej demokracji. Jest autentycznym sukcesem demokracji i zdanym egzaminem w polskiej szkole wolności. Jest też dowodem, że Polacy potrafią łączyć odwagę i rozsądek, mądrość polityczną z polityczną wizją.
– Sądecczyzna zawsze była aktywna, dziś doskonale wykorzystuje swoją szanse – starosta Jan Golonka mógłby porównywać obecne ożywienie z latami tzw. eksperymentu sądeckiego.

*****

W rankingu wyodrębniono trzy główne kategorie klasyfikując jednostki samorządowe pod względem: generowania dochodów, aktywności inwestycyjną oraz dynamiki rozwoju, zwłaszcza z uwzględnieniem poprawy sytuacji finansowej do lat poprzednich.
– Pozytywne doświadczenia skłaniają nas do kontynuowania ocen aktywności samorządów sądeckich również w latach następnych. Zasadniczą przesłanką takiej inicjatywy jest chęć wyróżniania samorządów, które w danym roku wykazywały się największą aktywnością i z tej racji wyróżnienie takie jest im należne. Zauważamy, że podjęta inicjatywa jest już z uznaniem przyjmowana przez wiele samorządów. Wyrażamy nadzieję, że ugruntowując swoją praktykę w kolejnych latach, zostanie ona pozytywnie zaakceptowana przez władze wszystkich sądeckich samorządów – napisał we wstępie prof. Tadeusz Kudłacz.
Autorzy opracowania posłużyli się wieloma kryteriami, porównując m.in.: relację nadwyżki operacyjnej do wydatków bieżących i w przeliczeniu na mieszkańca, udział dochodów własnych w dochodach ogółem, dochodów własnych per capita, udział wydatków majątkowych w wydatkach ogółem, wydatki majątkowe per capita (iloraz wydatków majątkowych poniesionych przez daną jednostkę i liczby jej mieszkańców), ilość pozyskanych środków z budżetu UE w przeliczeniu na jednego mieszkańca, wskaźnik samofinansowania (czyli udział nadwyżki operacyjnej i dochodów majątkowych w wydatkach majątkowych poniesionych przez daną jednostkę), relację wydatków majątkowych do wydatków na obsługę zadłużenia, zadłużenie i obsługę długu etc.
Trudno o lepszą lekturę (nie tylko dla skarbników miast i gmin) w przededniu wyborów samorządowych. Generalnie sytuacja ekonomiczna sądeckich miast i gmin jest niezła. W żadnej jednostce zadłużenie nie przekracza 60 proc. dochodów, a wielkość środków, które w danym roku mogą zostać przeznaczone na spłatę rat kredytów i pożyczek, wykup papierów wartościowych, odsetki od kredytów i pożyczek, jak również spłatę kwot wynikających z udzielonych poręczeń i gwarancji kształtuje się na bezpiecznym poziomie 15 proc. dochodów budżetowych.
Analizując zestawienia cząstkowe dowiadujemy się np., że w relacji nadwyżki operacyjnej do wydatków bieżących pierwsze miejsce zajęła gmina Chełmiec, wyprzedzając Nawojową i Muszynę (przed rokiem w tym współzawodnictwie przodowały Stary Sącz i Podegrodzie). Komentując sukces wójt Chełmca Bernard Stawiarski, wskazał na prosperity spółki gminnej – Kopalni Surowców Skalnych, która przynosi rocznie 7-8 mln zł dochodu i ma znaczący wpływ na poszerzenie możliwości inwestycyjnych gminy.
– Ja traktuję gminę jak spółkę prawa handlowego: szukam wszędzie oszczędności (zacząłem od urzędu) i zysków – dodał wójt Stawiarski.
W pozostałych analizach wyliczono, że najwyższy poziom nadwyżki operacyjnej w przeliczeniu na mieszkańca w roku 2009 wystąpił w gminie Krynica-Zdrój osiągając 737 zł, a pod względem udziału dochodów władnych w dochodach ogółem najwyższe wartości wystąpiły w gminie Krynica-Zdrój (0,66) i Nowym Sączu (0,46), gdzie – jak widać – blisko połowę środków finansowych pozyskano z wewnętrznych źródeł.
Podobnie najwięcej dochodów własnych w przeliczeniu na jednego mieszkańca osiągnęły: miasto i gmina Krynica-Zdrój – 4058 zł i Nowy Sącz – 1816 zł.
Kolejne zestawienie: w 2009 roku najwyższy wskaźnik udziału wydatków majątkowych w wydatkach ogółem osiągnęła gmina Muszyna (0,48), a w wydatkach majątkowych per capita – Krynica z kwotą 2442 zł, co świadczy o dużym rozmachu inwestycyjnym w obu uzdrowiskach.
Bardzo ciekawym porównaniem jest skala pozyskanych funduszy z Unii Europejskiej – możliwość istotnego dodatkowego zasilenia finansowego w warunkach ograniczoności zasobów i stale rosnących potrzeb.
„By jednak otrzymać to wsparcie jednostki samorządu (jak i inni beneficjenci) muszą spełnić szereg warunków i postępować zgodnie z przyjętymi procedurami, między innymi w zakresie rozliczania poniesionych wydatków. Istotny element stanowi również tzw. wkład własny, który dla części, zwłaszcza niewielkich, jednostek może stanowić istotne ograniczenie. Niemniej jednak efekty możliwe do osiągnięcia z wykorzystaniem omawianych środków są znaczące, z czym wiąże się wzrost popularności tej formy” – piszą autorzy opracowania.
Największe środki unijne w przeliczeniu na mieszkańca w roku 2009 udało się pozyskać gminie Muszyna (267 zł). Kolejne miejsca zajęły takie gminy jak Stary Sącz, Nawojowa oraz Nowy Sącz.

*******

Liderzy samorządności
Autorzy rankingu pokusili się na koniec o podsumowanie analiz cząstkowych układając niejako klasyfikację generalną, w której pierwsze miejsce przypadło Muszynie – 166 pkt., drugie Chełmcowi – 162 pkt., trzecie Krynicy-Zdrój – 154 pkt. Kolejne miejsca zajęły: Nawojowa, Gródek nad Dunajcem i Korzenna.
Naukowcy kilkakrotnie zaznaczyli, że z przedstawionej oceny w żadnym wypadku nie może wynikać wniosek, że samorządy niewymienione w grupie wyróżnionych były nieaktywne. Oznacza to jedynie, że w 2009 roku ich aktywność w świetle ustalonych kryteriów była niższa. Przyjęte postępowanie wyłaniania liderów opiera się bowiem na tzw. ocenie względnej (porównawczej). Tym niemniej są one pewnym obrazem zaradności samorządów, którym ocena naukowców z pewnością pomoże w budowie nowej jakości w działaniu w nowej kadencji, po wyborach 21 listopada. Rektor PWSZ prof. Zbigniew Ślipek apelował jednak, żeby wyników rankingu nie wykorzystywać w kampanii wyborczej.
– Ja na pewno do tego wezwania się zastosuję, ponieważ nie mam w wyborach na burmistrza rywala – odpowiedział Jan Golba, jednocześnie zauważając, ze laury, które odebrał należą się jego poprzednikowi, ś.p. Waldemarowi Serwińskiemu i jego zastępcy Włodzimierzowi Tokarczykowi.



źródło: <!-- m --><a class="postlink" href="http://www.sadeczanin.info/aktualnosci-najnowsze/art/9106">http://www.sadeczanin.info/aktualnosci- ... e/art/9106</a><!-- m -->